– کیفیت زندگی کاری ودوایرکیفیت:
بعضی ازصاحب نظران، کیفیت زندگی کاری را مترادف با دوایر کیفیت میدانند. ازجمله میل کوویچ و بودرو معتقدند که کیفیت زندگی کاری یا دوایر کیفیت از این شناخت ناشی میشود که قبول کنیم. کارکنان غیر مدیریتی سازمان که آموزشهای لازم و مناسب را در ارتباط با شغل و وظایف محوله دیدهاند، واجد شرایط ترین افرادی هستند که مشکلات ناشناخته مرتبط با کیفیت محصول یا خدمات را تشخیص میدهند وچگونگی مرتفع ساختن آن را پیشنهاد میکنند.
گرین برگ و بارون (۱۹۹۷) دراین زمینه بیان میکنند که دوایر کیفیت رویکردی است برای بهبود کیفیت زندگی کاری دوایر کیفیت، گروههای داوطلبانه ای متشکل از کارکنان هستند که بهطور مرتب نشستهایی را برگزارمیکنند تا مسائل مربوط به کیفیت کاری که انجام میدهند و شرایطی که در آن کارها انجام میشود را تعیین کرده ومرتفع نمایند.
رالینسون و برادفیلد (۱۹۹۸) نیز دوایر کیفیت را بخش جدایی ناپذیر کیفیت زندگی کاری میدانند و ویژگیهای دوایر کیفیت را بدین شرح برمی شمرند:
۱-۴-۱- هدف اصلی:
شناسایی وضعیت مؤلفههای کیفیت زندگی کاری در کارکنان کارخانهها کاشی استان یزد وبررسی رابطه آن با تعهد سازمانی
۱-۴-۲-اهداف فرعی:

– تعریف عملیاتی کیفیت زندگی کاری:
با توجه به تعاریف دوگانه (عینی وذهنی) فوق الذکر از کیفیت زندگی کاری، میتوان این تعاریف را به صورت شماتیک به شرح شکل زیر میتوان ترسیم کرد که درآن منظور از تعریف عینی کیفیت زندگی کاری، تمامی خط مشیها، برنامهها، خدمات و تسهیلاتی است که ازطرف سازمان درجهت ارتقاء کیفیت زندگی کاری به کارکنان ارائه شده که درقالب شاخصهای بیست و دوگانه هفتمین معیار مدل EFQM [1]میگنجد که در دایره سمت چپ منعکس است. دردایره سمت راست، تعریف ذهنی کیفیت زندگی کاری منعکس است که منظور از آن برداشت کارکنان نسبت به خط مشیها، برنامهها وخدمات وتسهیلاتی است که ازطرف سازمانها درجهت ارتقاء کیفیت زندگی کاری به کارکنان ارائه شده است.
شکل شماره ۲-۱: رابطه بین تعریف عینی و ذهنی کیفیت زندگی کاری
بنابراین تعریف عملیاتی کیفیت زندگی کاری را میتوان چنین مطرح کرد که برای پی بردن به برداشت کارکنان سازمان، میبایست شاخصها (مؤلفهها) ی بیست و دوگانه هفتمین معیار مدل EFQM را به شرح زیر مد نظر قرار داد:
همان طوری که در تعاریف فوق الذکر ملاحظه میشود ودرقسمت های قبل نیزآمده است، کیفیت زندگی کاری به رضایت ویا عدم رضایت کارکنان از محتوای کار و شرایط یا بافت کارشان اشاره دارد. ازطرف دیگر رضایت شغلی یعنی میزان خشنودی کارکنان از محتوای شغل و شرایط شغلشان، به ویژه ازلحاظ انگیزههای درونی، که از ادراک افراد نسبت به شغلشان ناشی میشود. (صیادی،۱۳۸۸)
-[۱] بنیاد اروپایی مدیریت کیفیت
۱-۴-۱- هدف اصلی:
شناسایی وضعیت مؤلفههای کیفیت زندگی کاری در کارکنان کارخانهها کاشی استان یزد وبررسی رابطه آن با تعهد سازمانی
۱-۴-۲-اهداف فرعی:

کیفیت زندگی کاری
اگر در محل کار کمی به پیرامون نگاه کنیم، ممکن است از خود پرسیده باشیم که چه تعداد همکاران، واقعاً از محیط کار و شغلشان لذت میبرند. بهطور واقع بینانه میتوان گفت که در بسیاری از سازمانها، وضع چندان مطلوبی حکفرما نیست و امروزه بیش از هر زمان دیگر دچار التهاب و سردرگمی هستند.
در نظر سنجیها مشخص شده که بیش از ۵۰% کارمندان سازمانها نمیدانند که مأموریت سازمانی چیست؟ ۸۴% آنان اینگونه تصور میکنند که آگاهی از مأموریت سازمانی تأثیر چندانی بر کیفیت کارشان نمیگذارد و ۴۴% کارمندان سازمانها هیچ گونه همدلی و ارتباط عاطفی بین خود و مدیران رده بالاتر سازمانی نمیبینند. بررسی دیگر نشان میدهد که دو پدیده زندگی کاری و زندگی شخصی، اثرات متقابل بر یکدیگر دارند. فردی که در زندگی شخصی دچار مشکلات زیادی است بهطور قطع این مشکلات بر روی تمرکز، رضایت شغلی، بهره وری و شادابی وی در محیط کار اثر میگذارد.
* مفاهیم کیفیت زندگی کاری:
از نظر میرسپاسی، کیفیت زندگی کاری یعنی تصور ذهنی و درک کارکنان از مطلوبیت فیزیکی و روانی محیط کار خود.
داچ لانون مدیر سابق تحقیقات و تحولات سازمانی در جنرال موتورز، محیطی با کیفیت زندگی کاری بالا را محیطی میداند که افراد در آن اعضای مهم سازمانی به شمار آیند که روحیه انسان را به مبارزه بطلبد و سبب رشد شخصی و انجام کارها شود.
تعریفی که در دهه ۸۰ از کیفیت زندگی کاری شده بیان میکند که چون کیفیت زندگی کاری در کلیه مراحل کار مثل رقابتهای خارجی، مسائل کیفیت، کمبود محصول و هرآنچه درمحیط وجود دارد دخیل است، میتوان آن را «همه چیز» دانست.
کیفیت زندگی کاری یعنی نوع نگرش افراد نسبت به شغل خود یعنی تا چه میزان اعتماد متقابل، توجه، قدر شناسی، کار جالب و فرصتهای مناسب برای سرمایه گذاری (مادی و معنوی) در محیط کار برای کارکنان فراهم شده است. درجه کیفیت زندگی کاری درون سازمان از طریق اندازه گیری رضایت، غیبت کم، انگیزه بالای کارکنان برآورده میشود
یکی از آفتهای مدیریت، بی توجهی به کیفیت زندگی کاری کارکنان است که این بی توجهی، اثربخشی و کارایی سازمان را کاهش میدهد. کیفیت زندگی کاری یکی از جالبترین روشهای ایجاد انگیزش و راهگشای مهم در غنی سازی شغلی که ریشه در نگرش کارکنان و مدیران به انگیزش دارد.
ضرورت توجه به کیفیت زندگی کاری و بهبود آن یک منطق است چون ۶۵% عمر مفید انسانها در محیط کار سپری میشود.
شاخصهای بهبود کیفیت زندگی کاری عبارتاند از:
۱- رضایت از کار ۲- مشارکت در کار ۳- کاهش حوادث در کار ۴- حق انتخاب
در نظر سنجی بین المللی که در کشورهای مختلف انجام گردید، ۱۰۴۰۰ از کارکنان سازمانهای مختلف مورد سؤال قرار گرفتند. مهمترین انتظارات این افراد از محیط کارشان را میتوان در ۵ مورد زیر خلاصه نمود:
۱- برقراری تعادل بین کار و زندگی شخصی ۲- داشتن شغلی رضایت بخش ۳- داشتن احساس امنیت و تأمین آینده ۴- داشتن حقوق مناسب ۵- داشتن همکار خوب
در اکثر کشورها، مورد اول را مهمترین عامل رضایت از محیط کار دانستند.
* ابهامات تعاریف:
۱- کیفیت زندگی کاری بهطور قاطع تعریف شدنی نیست این یعنی اینکه نیازهای انسان متغیر و پیچیده است.
۲- در کلیه مباحث کیفیت زندگی کاری به صورتی است که گویی درمآنهمه دردهاست و تا عملی نشود نمیتوان آن را فهمید و به صورت عملی مورد بحث قرار نگرفته.
۳- کیفیت زندگی کاری به صورت دیکته از بالا به سطح وسط و بعد به انتهای سازمان میرسد.
با توجه به اهمیت کیفیت زندگی کاری، بررسی سطح آن در کارخانهها کاشی استان یزد مسئله مهم و اصلی این تحقیق است به همین ترتیب توجه به تعهد سازمانی برای این مراکز با اهمیت و مسئله اساسی است و از آنجایی که سنجش رابطه دومتغیر کیفیت زندگی کاری و تعهد سازمانی برای بهبود و افزایش روند بازدهی سازمانها حائز اهمیت است و با توجه به نتایج پژوهشهای مطرح شده، این سؤال مطرح است که سطح کیفیت زندگی کاری کارکنان کارخانهها کاشی استان در چه حدی بوده و آیا با تعهد سازمانی رابطه دارد؟
۱-۴-۱- هدف اصلی:
شناسایی وضعیت مؤلفههای کیفیت زندگی کاری در کارکنان کارخانهها کاشی استان یزد وبررسی رابطه آن با تعهد سازمانی
۱-۴-۲-اهداف فرعی:

راهبردهای درونی وبیرونی برای تغییر:
برای شروع پنج استراتژی مشروحه فوق درجهت بهبود کیفیت زندگی کاری مجموعه راهبردهای درونی وبیرونی مختلفی را میتوان بکار گرفت. قبل از بکارگیری هریک از استراتژیهای مذکور، بایستی تمایز و انتخاب بین چند گزینه بدین شرح صورت گیرد:
برای بهبود کیفیت زندگی کاری بطور کلی از سه برنامه تغییر استفاده میشود:
اول- استراتژیهای برخاسته ازدرون سازمان از قبیل به سازی سازمانی ویا استراتژیهای تشکلهای کارگری وکارمندی
دوم- استراتژیهای نشأت گر فته از گروههای سیاسی و یا گروههایی که منافع خاصی دارند. مانند رویکردهایی که درجهت جلب حمایت و یا تأمین نظریات ومنافع گروههای ذی نفوذ اجتماعی وسیاسی ازطریق سازمان اتخاذ میشود.
سوم- استراتژیهای اجتماعی مانند استنادبه قوانینی که متضمن یکپارچگی و هماهنگی برنامههای درونی و بیرونی سازمان است. (اعتباریان، ۱۳۸۷)
۲-۱-۱۵- مزایا وفواید برنامههای بهبود کیفیت زندگی کاری:
چنانچه برنامههای بهبودکیفیت زندگی کاری مشترکاً توسط اتحادیه کارکنان ومدیریت سازمان تدوین، اجرا و حمایت شود، موجبات بهبود ارتباطات مدیریت وکارکنان، بهبود ارتباطات کارکنان بایکدیگر وبهبود ارتباطات سازمان واتحادیه را فراهم میآورد. روی هم رفته برنامههای بهبود کیفیت زندگی کاری متضمن تعامل فرد وسازمان درجهت ارضاء نیازها و انتظارات آنها از یکدیگر است. ازطرف دیگر بهبود کیفیت زندگی کاری، تحقق اهداف اجتماعی ورفاه اقتصادی وثبات سیاسی راموجب میشود حتی بهبودکیفیت زندگی کاری را دررفع آسیبهای اجتماعی ازقبیل مشکلات جسمی وروانی افراد، بیکاری واعتیاد بین کارکنان و اعضای خانواده آنها مؤثر دانستهاند.
فواید ومزایای ناشی از اجرای برنامههای بهبود کیفیت زندگی کاری درقالب سه مقوله عمده زیرقرار میگیرد:
علاوه برآن فواید و مزایای اجرای برنامههای بهبود کیفیت زندگی کاری را چنین برشمردهاند:
۱-۴-۱- هدف اصلی:
شناسایی وضعیت مؤلفههای کیفیت زندگی کاری در کارکنان کارخانهها کاشی استان یزد وبررسی رابطه آن با تعهد سازمانی
۱-۴-۲-اهداف فرعی:

فهرست نمودارها و شکلها
| عنوان
| صفحه |
| شکل ۲-۱- رابطه بین تعریف عینی و ذهنی کیفیت زندگی کاری | ۲۲ |
| شکل ۲-۲- برنامه فعالیتهای مؤثر در بهبود کیفیت زندگی کاری | ۳۶ |
| شکل ۲-۳- عناصر کیفیت زندگی | ۳۹ |
| شکل ۲-۴- چارچوب نظری تحقیق | ۹۱ |
| نمودار ۴-۱- توزیع فراوانی وضعیت تأهل در بین پاسخدهندگان | ۱۰۱ |
| نمودار ۴-۲- توزیع فراوانی وضعیت جنسیت در بین پاسخدهندگان | ۱۰۲ |
| نمودار ۴-۳- توزیع فراوانی وضعیت پراکندگی سنی در بین پاسخدهندگان | ۱۰۳ |
| نمودار ۴-۴- وضعیت میزان تحصیلات پاسخدهندگان | ۱۰۴ |
| نمودار ۴-۵- توزیع فراوانی وضعیت استخدامی پاسخدهندگان | ۱۰۵ |
| نمودار ۴-۶- جایگاه شغلی پاسخدهندگان | ۱۰۶ |
| نمودار ۴-۷- توزیع فراوانی وضعیت میزان سابقه کار پاسخدهندگان | ۱۰۷ |
| نمودار ۴-۸- نظرات پاسخدهندگان در مورد تعهد عاطفی | ۱۰۸ |
| نمودار ۴-۹- نظرات پاسخدهندگان در مورد تعهد مستمر | ۱۰۹ |
| نمودار ۴-۱۰- نظرات پاسخدهندگان در مورد تعهد هنجاری | ۱۱۰ |
| نمودار ۴-۱۱- نظر پاسخدهندگان در مورد پرداخت منصفانه | ۱۱۱ |
| نمودار ۴-۱۲- نظر پاسخدهندگان در مورد انسجام اجتماعی | ۱۱۲ |
| نمودار ۴-۱۳- نظر پاسخدهندگان در مورد محیط کار | ۱۱۳ |
| نمودار ۴-۱۴- نظر پاسخدهندگان در مورد تأمین فرصت | ۱۱۴ |
| نمودار ۴-۱۵- نظر پاسخدهندگان در مورد قانونگرایی | ۱۱۵ |
| نمودار ۴-۱۶- نظر پاسخدهندگان در مورد فضای کلی زندگی | ۱۱۶ |
| نمودار ۴-۱۷- نظر پاسخدهندگان در مورد قابلیتهای انسانی | ۱۱۷ |
| نمودار ۴-۱۸- نظر پاسخدهندگان در مورد وابستگی اجتماعی | ۱۱۸ |
چکیده
کیفیت زندگی کاری به معنی فرآیندی است که بهوسیله آنهمه اعضای سازمان از راه مجاری ارتباطی باز و مناسبی که برای این مقصود ایجادشده است، در تصمیمهایی که بر شغلهایشان بخصوص، و بر محیط کارشان بهطورکلی اثر میگذارد بهنوعی دخالت مییابند و درنتیجه مشارکت و خشنودی آنان از کار بیشتر میشود. این تحقیق بهمنظور شناسایی وضعیت کیفیت زندگی کاری کارکنان کارخانهها کاشی استان یزد و رابطه آن با تعهد سازمانی انجام گردیده است. در این تحقیق کیفیت زندگی کاری بهعنوان متغیر مستقل در نظر گرفته و برای بررسی از مدل والتون استفادهشده که هشت مؤلفه اصلی را بهعنوان هدف ارتقاء کیفیت زندگی کاری موردتوجه قرار میدهد. متغیر وابسته در این پژوهش تعهد سازمانی است که در مورد تعهد سازمانی مدل آلن و می یر (۱۹۹۰) به کار گرفتهشده است. آلن و می یر معتقدند که تعهد حالتی روانی است که بیانگر نوعی تمایل، نیاز و الزام جهت ارائه خدمت در یک سازمان است. در مدلی که این اندیشمندان مطرح کردند به ترتیب «تعهد عاطفی»، «تعهد مستمر» و «تعهد هنجاری» بیان گردیده که متغیرهای وابسته تحقیق میباشند. وجود رابطه همبستگی بین متغیر مستقل و متغیرهای وابسته بررسی گردیده که با استفاده از آمار توصیفی از شاخصهای تمایل مرکزی و شاخصهای پراکندگی برای بیان دادههای جمعآوریشده به کمک نرمافزار Excel استفاده گردیده و با بهکارگیری آمار استنباطی به آزمون فرضیههای موردبررسی در تحقیق پرداختهشده (با کمک ضریب همبستگی اسپیرمن) درنهایت نتایج در مورد وجود رابطه و ضریب همبستگی بین متغیرها بیانگر این است که بین متغیر مستقل (کیفیت زندگی کاری) و متغیرهای وابسته (تعهد عاطفی، تعهد مستمر و تعهد هنجاری و درمجموع تعهد سازمانی) رابطه و همبستگی وجود ندارد. ضمن اینکه بر اساس بررسی شاخصهای پراکندگی اولویتبندی ۸ مؤلفه کیفیت زندگی کاری صورت پذیرفت که میتوان گفت مهمترین مؤلفه در کیفیت زندگی کاری کارکنان کارخانهها کاشی، “فضای کلی زندگی” و کماهمیتترین مؤلفه “انسجام اجتماعی” است.
۱-۴-۱- هدف اصلی:
شناسایی وضعیت مؤلفههای کیفیت زندگی کاری در کارکنان کارخانهها کاشی استان یزد وبررسی رابطه آن با تعهد سازمانی
۱-۴-۲-اهداف فرعی:
